niedziela, 8 września 2013

Słomiany zapał

Słomiany zapał to idiom z gatunku nie dającego się łatwo przetłumaczyć na język angielski. W języku polskim idiom ten oznacza entuzjazm, zapał nagle powstający i szybko przemijający. W wielu słownikach można spotkać ten idiom przetłumaczony jako 'a flash in the pan', co nie oddaje w pełni polskiego znaczenia. Myślę, że podstawową trudnością przy wiernym oddaniu znaczeniu polskiego znaczenia jest fakt, że w języku polskim słomiany zapał opisuje osobę, jej osobowość oraz postawę. Natomiast angielskie wyrażenie 'a flash in the pan' opisuje raczej sytuację.

Etymologia tego wyrażenia może pomóc w zrozumieniu niuansów. Są dwie teorie, skąd się wzięło to wyrażenie.

Według pierwszej z nich wyrażenie to związane jest z gorączką złota, jaka opanowała Kalifornię w drugiej połowie XIX wieku. Poszukiwacze złota używali wtedy specjalnego naczynia w kształcie z sitkiem na dnie, które służyło im do odzyskiwania samorodków złota. Naczynie to nazywało się pan. Kiedy podczas mozolnej pracy dostrzegli błysk (czyli flash) na dnie tego naczynia, mieli nadzieję, że natrafili na złoto. Niestety bardzo często był to tylko błysk słońca na mokrej powierzchni lub błysk pojedynczej drobinki złota.

Druga teoria mówi, że wyrażenie flash in the pan związane jest z muszkietami, czyli typem broni palnej używanej od XVI wieku aż do początku XIX wieku. Muszkiety miały specjalną panewkę, do której należało nasypać proch, który powodował wystrzelenie kuli na około 300 metrów. Ten zbiornik po angielsku nazywał się pan. Jednak bardzo często ten mechanizm zawodził, na przykład podczas deszczu, kiedy proch był mokry zamiast wystrzału z muszkietu wydobywał się niewielki błysk, czyli flash.

 Niezależnie od tego, która teoria jest bliższa prawdy, obie z nich opisują sytuację, w której nagły sukces trwa tylko przez chwilę, bez szans na jego powtórzenie w przyszłości. Np.

  • He needed to prove that his success was not just a flash in the pan. - Musiał udowodnić, że jego sukces nie był tylko dziełem przypadku/jednorazowy.

A jak opisać opisać tytułowy słomiany zapał? Dosłowne tłumaczenie short-lived enthusiasm jest najlepszym rozwiązaniem, a osobę, która często zaczyna i nie kończy tego co zaczęła można określić jako quitter.

Brak komentarzy:

Prześlij komentarz